Kinderboekenweek - dagboek door Daniëlle Vermeulen, Boekhandel Los (Bussum)
6
oktober 2004
7 oktober 2004
8 oktober 2004
9 oktober 2004
10 oktober 2004
11 oktober 2004
13 oktober 2004
14 oktober 2004
15 oktober 2004
16 oktober 2004
18 oktober 2004
Vandaag
is het zover: de vijftigste Kinderboekenweek! Weken, nee maanden voorbereiding
gingen aan deze dag vooraf. Het programma moest bedacht worden, auteurs benaderd,
instanties als SSS om contracten rond te krijgen.
Bovendien mag, zo dachten wij, niemand deze bijzondere Kinderboekenweek missen,
daarom kozen we niet alleen voor een extra feestelijk programma, maar ontwierpen
we ook een folder. Twintigduizend folders die huis aan huis verspreid zijn
afgelopen maandag. Over de problemen met verspreidingsdiensten zal ik in dit
stuk niet spreken…
Ook de kinderboekenmolen en voorleesgidsen die we ieder jaar aan alle scholen
gratis aanbieden moesten bezorgd worden. Twee collega's gingen voor dag en
dauw op pad om dertig scholen te bezoeken. Alles is van tevoren zorgvuldig
op papier gezet. Tweehonderd kinderboekenmolens en vijftig voorleesgidsen
gingen naar de Julianaschool. Maar wat lijken die dozen van het CPNB toch
op elkaar! Bij de laatste school aangekomen bleken er toch weer wat dozen
verwisseld te zijn.
En dan is er nog je voorraad. Welke titels zullen dit jaar de winkel uitvliegen?
En moeten er veel themaboeken ingekocht worden? Hoofdbrekens, overleg met
collega's, extra korting bedwingen bij de uitgevers op de beurs en niet te
vergeten titels met recht van retour bestellen van alle auteurs die op bezoek
komen. En komt het laatste boek van een van deze auteurs wel op tijd in de
winkel te liggen? Eindeloos naar de computer staren, vaak het lijstenboek
pakken om toch nog even die ene uitgever te bellen.
Gisteren, de dag dat je niets meer kunt veranderen aan je voorraad, sloeg
de paniek toch nog toe. Heb ik wel genoeg hiervan en ojee waarom is dat boek
nog niet uitgeleverd? Toen mijn favoriet voor de Griffel der Griffels, Els
Pelgrom met Kleine Sofie en lange Wapper niet op de plank lag, schrok ik.
Hoe kan dat nou, daar had ik toch een stapel van besteld? En ja hoor, het
boek is in herdruk, geplande verschijningsdatum 1 januari 2006.
Maar de dag begon op het industrieterrein in Diemen. Op het laatste moment
moest ik toch nog extra muzieknoten voor de etalage ophalen bij het distributiecentrum
van Beekwilder. Ik reed daar, zocht naar de weg en zag alleen maar grauwe
gebouwen om me heen. De enige gedachte die in mij op kon komen, was dat het
toch heerlijk is dat ik tien dagen lang in een kleurrijke vrolijke winkel
zal staan. Dat er muziek te horen zal zijn en veel gelach.
Om vijf uur gingen collega's enthousiast aan de slag met de grootste klus
van het versieren van de winkel: de ballonnen opblazen. Zeven man sterk wierpen
ze zich vol overgave op de goudkleurige en kinderboekenweekballonnen. Allemaal
werden ze in de 'Kinderkuil' gegooid. Een zee van ballonnen in de kinderboekenafdeling.
Maar helaas, een paar kinderen dacht "hé een ballenbak bij Los"
en ze lieten zich in de ballonnen vallen. Pang, Boem, de helft weer kapot!
Met een kleine groep zijn we gaan eten om vervolgens de hele winkel feestelijk
aan te kleden. Banieren ophangen, posters plakken, geschenken uit de kelder
halen, veel inpakpapier voor verschillende leeftijden, noem maar op. Ook onze
tentoonstelling van Jan Jutte moest nog een plek krijgen. Om vijf voor acht
piept mijn telefoon, de uitslag van de Griffel der Griffels is bekend! We
hebben meteen 75 extra boeken besteld en reuze benieuwd of die deze week ook
nog uitgeleverd gaan worden!
In een razend tempo naar huis geracet, een goudkleurig shirtje aangetrokken
en toch nog even een blik geworpen op het Kinderboekenbal in de Stadsschouwburg.
Wat een hoeveelheid kinderen! Hoe hoger je komt, hoe meer je bedwelmd wordt
door de geur van suikerspinnen. Vijftig kinderen staan fanatiek te dansen
in de kinderdisco op het liedje "Toet toet toeter" en zelfs de lampen
hangen op kinderhoogte zodat ik helemaal verblind word als ik binnenkom. Over
binnenkomen gesproken, niemand heeft mijn kaartje bij de deur gecontroleerd!
Dat zou je op het (echte?) Boekenbal eens moeten proberen. Maar de verschillen
met dat bal waren sowieso groot, gratis drank, een leegloop om half elf en
decorstukken die gewoon aan de muren bleven hangen. Toch was het een vrolijke
bedoening en ik heb voor het eerst in mijn leven Tonke Dragt gezien: de heldin
uit mijn eigen jeugd.
De Kinderboekenweek is begonnen
en dat heb ik gisteren geweten. Nog voor mijn eerste slok koffie (en niet
onbelangrijk: de eerste hap van de overheerlijke 'succes-in-de-kinderboekenweek-taart')
waren de Tonke Dragts uitverkocht en vond de altijd pijnlijke rooftocht door
de etalage plaats.
Die zo zorgvuldig gemaakte etalage die je het liefst tien dagen lang niet
meer zou betreden, laat staan verwoesten door er titels uit te halen. De ochtend
verliep rustig, voor zover je vier bolderkarren vol peuters rustig kunt noemen.
Weinig nee-verkoop, geen boze/teleurgestelde gezichten, gewoon een ontspannen
sfeer. Aan mezelf merkte ik dat ik toch steeds meer spanning begon te voelen.
Zou het vanmiddag wel druk worden?
Na de lunchpauze kwam ik beneden
en zag de eerste meiden al klaar staan bij de tafel waar Francine Oomen een
uur later zou gaan plaatsnemen. Zijn jullie niet een beetje vroeg? Nee, nu
staan we lekker vooraan! Dit was een voorteken van de overweldigende stormloop
een uur later. Nog nooit heb ik zoveel kinderen zo geduldig in een eindeloze
rij zien staan. Francine Oomen, die maar een uurtje zou komen signeren, kon
gelukkig het einde van de rij niet zien, anders was de paniek misschien wel
toegeslagen. Om half drie besloot ik met collega's om de rij te sluiten. We
waren al een half uur bezig en de laatste kinderen stonden nog steeds buiten.
De twee collega's die moesten vertellen dat er niet meer aangesloten mocht
worden hebben de meest dramatische toestanden meegemaakt. Huilende kinderen
en boze ouders, een moeder en dochter die riepen dat ze heel haastig hiernaartoe
waren gekomen en daardoor een botsing kregen! Week van de zielige verhalen,
maar ervan overtuigd dat je kinderen niet mag teleurstellen, hebben we de
rij de rij gelaten en kon iedereen weer aansluiten.
Francine Oomen signeerde intussen geduldig door, praatte met de kinderen en
genoot van haar lezers. Francine nam de tijd voor elk kind, vroeg hoe oud
het was, wat hun lievelingsboek was en waar het volgende Hoe overleef ik-boek
over zou moeten gaan. Heel aardig, vriendelijk, een echte kinderboekenschrijfster,
maar die rij schoot maar niet op. Streng sprak ik de kinderen in de rij toe
dat ze hun lievelingsboek moesten laten signeren in plaats van alle boeken
van Oomen. Helaas kon Francine geen nee zeggen als weer een kind met zeven
boeken voor haar neus stond. Dit zijn de lezers waar zij voor schrijft en
ze genoot van de wisselwerking, ook al was het afgesproken uur al lang en
breed voorbij.
Plotseling riep een meisje, halverwege de rij: 'Ik heb een handtekening!!'
Verbaasd keek ik haar aan, want in de buurt van Oomen was zij nog niet geweest.
Bleek Henk Jan Smits (jurylid van Idols) nietsvermoedend met zijn dochtertje
naar de winkel te zijn gekomen om de voorstelling van Hakim bij te wonen.
Trof hij hier een overvloed aan Idols-fans aan. Geschrokken vluchtte hij de
winkel weer uit, om later overigens weer terug te komen voor een handtekening
van Hakim.
Want dat was de tweede activiteit: Hakim kwam zijn nieuwe boek Djoha presenteren
en een kleine voorstelling geven. Door de onvoorziene uitloop van Oomen was
het rond vieren heel rommelig in de winkel. Gillende peuters en kleuters en
een laatste groep pubers liepen kriskras door elkaar heen. Gelukkig bleef
de ezel waarop Hakim arriveerde gewoon buiten staan! Al bij al een drukke,
gezellige maar vooral veelbelovende eerste dag. Dit moet wel een geweldige
boekenweek worden.
Donderdagochtend, veel te vroeg: Met een ochtendhumeur waar je u tegen zegt bestel ik op het Centraal Station een kop koffie als ik plotseling bekende stemmen hoor. Een groep redacteuren op weg naar Frankfurt staat vrolijk kletsend op de trein richting Basel te wachten. Zou ik, heel stiekem, ook in deze trein gaan zitten?
Vreemd dat de beurs in Frankfurt en de kinderboekenweek altijd gelijktijdig zijn. Dat in deze cruciale week wat betreft kinderboekenverkoop en promotietours van auteurs veel redacteuren en promotie / verkoopmedewerkers van uitgeverijen niet aanwezig zijn. En zielig dat alle lastige vragen en boze telefoontjes over verkeerde leveringen bij de enkeling terecht komen die wel achter zijn bureau zit. Met deze gedachte in mijn achterhoofd probeerde ik gisteren allervriendelijkst contact op te nemen met twee verkoopafdelingen. Want het is best schrikken als je ontdekt dat zowel de Gouden Griffel als de Gouden Penseelwinnaar in herdruk is. Helemaal als je beide heren deze week nog op bezoek krijgt. De tevoren ingekochte aantallen (75 en 60) blijken niet voldoende te zijn. Het probleem met Leopold was gelukkig snel opgelost en ook bij Prometheus bleek er een mogelijkheid te zijn om de allerallerallerlaatste exemplaren te komen halen. Het prachtige boek van Hans Hagen staat nu niet meer prominent in de winkel (slechts enkele exemplaren in de kast), maar ligt verscholen in een donker hoekje van de kelder. Pas zaterdag zal er weer een mooie stapel op de signeertafel liggen. Dit is geen leuke manier van boeken verkopen!
De dag verliep soepel, zelf ben ik veel bezig geweest met ´gewone´ vragen en collega´s waren druk in de weer in de kinderkuil. ´s Middags, toen het drukker werd, ben ik natuurlijk wel weer gaan helpen. Veel kinderen wisten precies welk boek ze kwamen kopen (Francine Oomen), anderen kozen van de stapels (veel Biegel) en een enkeling MOEST een boek kopen van vader of moeder (ruzie). Mijn humeurigheid verdween naarmate er meer kinderen langskwamen en helemaal in de lach schoot ik van een jongetje dat weigerde met zijn moeder het o zo spannende Piratenbloed af te rekenen omdat hij bloed haatte! 'Ik haat bloed, bah!' Om klokslag vier uur verkochten wij het laatste exemplaar van Vadertje Zeepaard, het prachtige CPNB-prentenboekje. In minder dan twee dagen zijn er 300 exemplaren de winkel uitgevlogen. De verbazing was groot, ik heb een uur in de kelder rondgedwaald op zoek naar dat ene verdwaalde doosje, maar tevergeefs. Ik ben erg benieuwd of andere winkels tegen hetzelfde probleem aanlopen. Mieneke, hoe gaat het in Leiden met Eric Carle?
De vreemdste vraag van de dag: werken hier ook dames of jonge meiden die een paar dagen in de week op mijn kind kunnen passen? Wat zou er in het hoofd van zo´n vrouw omgaan? Het is Kinderboekenweek, hier weten ze veel van kinderen en dus kunnen ze goed op mijn kind passen?
Vrijdagmiddag, 14.30 uur:
Erg laat lever ik dit dagboek in, maar het is knetter-, knetterdruk. De hele dag vraag naar Eric Carle, we hadden er zo honderden extra kunnen verkopen. Zal het CPNB niet voor één keer een uitzondering kunnen maken en dit boekje herdrukken? Ik hoop het van harte!
Met een groepje collega's belandde ik afgelopen zaterdagavond in de kroeg. De rest was doodmoe richting huis vertrokken, wat ik zelf eerlijk gezegd ook overwogen heb. Een select gezelschap dus, maar wat een partij lawaai kwam hieruit. Acht mensen die hun dag besproken en de ene na de andere anekdote op tafel gooiden.
Van een aantal zaterdagen in het jaar weet je dat het druk wordt (Sinterklaas, Kerst, Vaderdag etc.) en ook deze dag hadden we ons allemaal wel ingesteld op drukte. Maar zo razend druk, zo immens hectisch, dat hadden we nooit verwacht! Als in een roes ging deze dag aan me voorbij. Helemaal alleen heb ik ontzettend veel lol gehad en gelachen om situaties, niemand lachte met me mee omdat ze het te druk hadden met zichzelf en/of de honderden klanten.
Toen in het café eindelijk alle verhalen en belevenissen van de dag ter sprake kwamen hebben we krom gelegen van het lachen. Twee collega's die de hele dag naast elkaar achter de toonbank stonden, riepen verwonderd tegen elkaar 'dat heb ik niet eens gemerkt!' Zo was er een meneer helemaal over de rooie toen hij uiteindelijk geholpen werd en bleek dat niet wij, maar de buren (waar nauwelijks klanten waren) enveloppen verkopen. Iedereen schreeuwde door elkaar heen en de verhalen werden steeds sterker.
De dag stond echter niet alleen in het teken van de drukte. We hadden van half drie tot half vijf een activiteit met Gouden Griffelwinnaar Hans Hagen. De bovenverdieping was omgetoverd tot voorleesparadijs met overal kussens, een versierde voorleesstoel en veel ballonen en slingers. Eigenlijk zou ik me vandaag niet bezig houden met de activiteit, maar met het adviseren van kinderen en hun ouders. Ongelukkig genoeg was mijn collega die de activiteit onder haar hoede zou nemen 's morgens haar stem kwijtgeraakt. Ik ben tussen de bedrijven door dus even naar boven gesneld om Hans Hagen aan te kondigen aan de eerste groep kinderen (van 6 tot 9-jarigen). Na afloop van het eerste uur hoorde ik razend enthousiaste verhalen van alle kinderen. Eén jongetje vroeg heel lief: 'Mevrouw waarom bent u niet bij ons blijven zitten, het was echt heel erg leuk hoor!'
Bij de tweede groep besloot ik even te blijven zitten. Hans vertelde over zijn reizen naar verre oorden en liet notitieboekjes zien waarin hij verhalen optekent en allerlei herinneringen bewaart. Plotseling vraagt een jongen 'Meneer hoeveel boeken schrijft u eigenlijk per dag?' Hans Hagen wordt duidelijk uit zijn verhaal gehaald maar gaat langdurig in op deze vraag. Hij vertelt hoe het is om schrijver te zijn en dat je overal om je heen verhalen kunt zien. Op het moment dat hij een verhaal voorleest uit De dans van de drummers sluip ik de trap af uit angst dat mijn heimwee naar een mooi Afrikaans land te groot zou worden. Bovendien is er geen tijd voor dagdromen, aan het werk!
Het laatste uur van de dag breng
ik door in de kinderkuil en vertwijfeld bekijk ik de kasten. Overal gaten,
het alfabet begint op drie plekken opnieuw met de h, voorraadkasten zijn geplunderd
en op het leestafeltje liggen verdacht veel boeken die daar niet horen. Op
het moment dat ik een stapel Madelief-boeken aanvul, vraagt een mevrouw of
ik daar ook nog een gebonden editie van heb. Helaas heb ik gisteren de laatste
verkocht en is die nu niet meer leverbaar. De vrouw zegt: 'Ja aan mij, maar
hij is per ongeluk in de wasmachine terecht gekomen!' Het is niet mijn gewoonte
om heel hard in iemands gezicht te gaan lachen, maar ik was moe en kon me
niet meer beheersen. Gelukkig lachte de vrouw met me mee en vertelde in geuren
en kleuren hoe het boek (met behulp van een dekbedovertrek) in de wasmachine
belandde. Nog nagrijnzend beëindig ik mijn dag achter de computer voor
de herbevoorrading. Moeilijk om je na zo'n dag nog te concentreren en onmogelijk
te voorzien hoe druk het volgende week nog wordt. Aangezien veel kinderen
bijna herfstvakantie hebben, zet ik nog eenmaal grote aantallen in de computer.
Op hoop van zege, en anders hebben we alvast voldoende voorraad voor
Sinterklaas ofzo!
De winkel is gesloten en mijn weekend is begonnen. Een vriendinnetje zit in de stad (ik woon in Amsterdam) in het zonnetje en vraagt of ik langskom. Op weg daarnaartoe loop ik langs Scheltema en totaal onbewust, maar tegelijkertijd heel vanzelfsprekend, ga ik naar binnen. Even sfeer proeven in deze winkel en kijken hoe het hier met de voorraden gaat. Het voelt een beetje als spioneren wanneer je totaal anoniem in een andere winkel rondsnuffelt, maar tegelijkertijd is het heel leerzaam om eens bij collega's te kijken. Er staan toch altijd titels op de plank die je niet kent en er worden andere adviezen gegeven. Na een kort gesprek over Vadertje Zeepaard met een van de medewerkers, verlaat ik de afdeling weer. Ik had best langer willen kletsen, maar ook hier is het te druk voor een babbeltje!
Eindelijk heb ik tijd voor de tientallen kranten en tijdschriften die ik de afgelopen dagen verzameld heb. Er is ontzettend veel aandacht voor jeugdliteratuur deze weken. Iedereen heeft wel iets te vertellen over zijn persoonlijk favoriete jeugdboek of een mening over welk boek het prettigst voorleest. Natuurlijk mag dat en is het vaak ook aangenaam om te lezen over jeugdsentiment, maar ergens erger ik me ook aan alle mensen die plotseling verstand hebben van jeugdboeken. In het NRC Handelsblad stond vrijdag een groot artikel over de literaire waarde van de Griffel. Daarin staat: 'het idee om het kinderboek van het jaar te kiezen, werd geboren in de jaren vijftig, uit angst voor de verloedering van de jeugd, die zich onder Amerikaanse invloed leek over te geven aan Coca Cola en Hollywood.' De Amerikaanse invloed kon je dus niet anders dan negatief ervaren. Pikant detail: Het idee van de Nederlandse kinderboekenweek is afkomstig van de Amerikaan F.K. Mathiews die aandacht wilde vestigen op goede kinderboeken. En de Gouden Griffel is de Nederlandse variant van de Amerikaanse 'Newberry Medal." Het gaat te ver om in dit dagboek een betoog te houden over de Griffel, haar ontstaan en met name de Amerikaanse invloed hierop, maar het is een uiting van mijn argwaan ten opzichte van alle mensen die plotseling wat te vertellen hebben over jeugdliteratuur! Ik heb besloten om de tijdschriften en kranten verder te laten liggen en me deze dag te storten op een mooi (kinder)boek.
Vandaag is het begin van een nieuwe werkweek
en van nog zes dagen Kinderboekenweek. Bij binnenkomst kijk ik meteen wat
we missen in de kinderkuil en welke titels er deze dag binnen zouden moeten
komen.
Even denk ik dat de computer een fout maakt en laat zien wat er deze week binnen gaat komen in plaats van deze dag. Er komen verschrikkelijk veel titels binnen, het lijkt wel kerst! Nu maar hopen dat het CB de boeken een beetje op tijd levert zodat alles ook nog uitgepakt kan worden.
Na al het gemopper over boeken die in herdruk raken deze dagen is het de hoogste tijd om ook eens blij verrast te reageren op de titels die nieuw verschijnen of plotseling herdrukt zijn. Zo kan mijn geluk deze morgen niet op als ik de herdruk zie van Als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is. Verreweg de mooiste bloemlezing jeugdpoëzie die ooit is samengesteld en die op elke boekenplank van kinderen, (aankomende) ouders, opa's en oma's, docenten en gedichtenliefhebbers thuishoort. Ook is er een prachtig prentenboek verschenen bij Lemniscaat: De kist geschreven door de voor mij totaal onbekende L. Pauli. Een boek over angst en het verdrijven daarvan, schitterend, een aanrader voor alle boekwinkels.
Intussen verstrijkt de ochtend en verlang ik meer en meer naar de nieuwe zending, want er zijn wel erg veel gaten in de kasten. Steeds hoor ik mezelf zeggen 'Vanmiddag krijgen we het weer binnen'. Klanten zijn deze ochtend ook erg veeleisend en niet allemaal even aardig. Erg veel moeite heb ik met een mevrouw die al telefonerend advies vraagt. Ik weiger klanten te helpen die tegelijkertijd hun weekend doornemen met een vriendin of een afspraak maken met de tandarts. Uiteindelijk zie ik haar ook bij de toonbank weer telefonerend in de rij staan, waarom moet er overal gebeld worden? (Voor de duidelijkheid: dit zegt iemand die ook erg van bellen houdt!)
's Middags geniet ik nog van een zesjarig jongetje die mijn hand vastpakt en zegt 'Kom eens even mee'. Hij wil graag weten of een aantal boeken te moeilijk/te eng is voor hem of juist niet. Glunderend rent hij naar zijn vader en roept 'Van haar mag ik wel Dolfje Weerwolfje lezen!' En ja hoor, met zijn nieuwe aanwinst verlaat hij uiteindelijk door het dolle heen de winkel. En ik denk: daar gaat mijn laatste Dolfje, waar blijft die zending nou toch?!
De zending komt pas tegen vijven,
ontzettend laat, heel frustrerend. Ik heb medelijden met mijn collega's die
er mee aan de slag moeten. Maar het is wel een mooi fotomoment: Tony staat
te werken, ingebouwd tussen de dozen (zie foto). En dan te bedenken dat dit
slechts een klein gedeelte van alle dozen is! Morgen hebben we in ieder geval
weer voldoende titels om te verkopen.
Bij Los heb ik gedurende vele jaren ontzettend veel leuke, gezellige of gewoon geslaagde activiteiten meegemaakt. Gisteren hadden we echter de beste ooit. In mijn hoofd is het nog steeds onrustig, maar ik zal proberen te omschrijven hoe de dag eruit zag.
Vanaf vrijdagmiddag hebben alle kinderen in het Gooi herfstvakantie, daarom besloten we niet de laatste (zater)dag van de kinderboekenweek een knal-activiteit te organiseren maar de woensdagmiddag extra feestelijk te maken. In een vroeg stadium hadden we Jan Jutte, winnaar van De Gouden Penseel, al benaderd om te komen voorlezen en vertellen voor jonge kinderen. Maar veel later kwam het idee om Ton Koopman te vragen een masterclass te geven voor kinderen, het thema is immers muziek! En zo geschiede…
Om kwart voor vier stroomden vijfentwintig kinderen de winkel binnen, bijna bezwijkend onder zware cellokisten of struikelend over gitaarhoezen. Op de eerste verdieping hadden we ruimte gemaakt voor het 'orkest' en stoelen neergezet voor belangstellenden. Violen werden gestemd, vijf jonge blokfluiters deden het spelletje 'wie het hardst een hoge gis kon spelen' en vier kinderen speelden allemaal een eigen wijsje op de twee piano's. Het was een herrie van jewelste. Totdat de grote dirigent/orkestleider zijn intrede deed, grote monden vielen open en rode blosjes van spanning verschenen op de gezichten. Iedereen moest anders gaan staan en ik haalde alle stoelen weer weg die ik een uur eerder had neergezet.
Het aantal jaren muziekervaring varieerde enorm. Ook de leeftijden liepen sterk uiteen van vier tot dertien jaar. Toch had Ton Koopman en muziekstuk bedacht waarop steeds gevarieerd kon worden om het daarmee het interessant te maken voor alle kinderen. Hij koos voor 'Kortjakje' met een vleugje Mozart. Na een uur hard repeteren onder toeziend oog van veel ouders (die het overigens zelf net zo spannend vonden of nog spannender…) werd een korte pauze ingelast. Bijna uitgeput van de inspanning slurpten de kinderen aan hun pakjes drinken en kon Ton Koopman ook even op adem komen. Een groep kinderen is hij natuurlijk ook niet gewend. Het was mooi om te zien hoe hij op simpele wijze aanwijzingen gaf: harder, zachter, sneller! Ook de maat telde hij op kinderlijke wijze: eennu, tweeje. Uiteindelijk werd het stuk twee keer officieel opgevoerd en dat klonk warempel heel mooi. Na een groot applaus kwamen alle kinderen en ouders ons bedanken voor deze unieke kans en kregen we zelfs een bos rozen uit dankbaarheid. Het is echt fantastisch om iets te organiseren waar zoveel animo voor is. Met net zulke rode wangen als de kinderen sloot ik mijn dag uitgeput af. Zittend op een bureaustoel beantwoordde ik enkel nog telefoontjes; doodmoe maar gelukkig.
Het optreden van Jan Jutte viel bij deze activiteit een beetje in het niets, maar ook hij heeft bijdrage aan het succes van deze dag geleverd. Bijna alle kinderen verlieten het pand met een grote tekening van hem en vonden de 'tekenmeneer' heel aardig. Wel jammer dat hij zelf niet wilde voorlezen, gelukkig zijn er altijd collega's bereid alsnog een verhaal voor te lezen! Nog een paar dagen te gaan, maar na deze dag kan de Kinderboekenweek 2004 voor mij niet meer stuk
Deze dag begon fantastisch dankzij de taartenactie van Terra/Lannoo. Onder het mom "waar is de taart, hier is de taart!" kregen wij een overheerlijke slagroomtaart. Als we bij Los ergens gelukkig van worden is het wel taart en andere zoetigheid. Alleen wil nooit iemand de taart aansnijden, want dat is niet de makkelijkste klus. Uiteindelijk zaten we allemaal met een stuk taart op schoot te genieten. Terra bedankt! En vooral S. van Heede bedankt voor de prachtige Vos en Haas-boeken!
Een makkelijk begin om in te gaan op de Griffels-discussie die gisteren aangehaald werd door Mieneke van Silvester Jeugdboekhandel. Het woordenboek van Vos en Haas viel namelijk vorig jaar in de prijzen en deze titel verkopen wij nog steeds met heel veel tegelijk. Bovendien moet je niet vergeten dat er dit jaar ook veel makkelijke titels in de prijzen vielen. De dievenbende van Scipio is op dit moment het lievelingsboek van menig kind en ook Superguppie van Van Vendel scoort hoog op het lijstje best verkochte kinderpoëzie. De Schepping en Piratenbloed zijn nog twee voorbeelden. Natuurlijk zijn er weer minder toegankelijke boeken en scoort met name uitgeverij de Eenhoorn hoog als het gaat om kunstobjecten in plaats van prettige leesboeken, maar dit is ook de charme van de prijs. De Griffels en Penselen laten ons zien wat voor bijzondere boeken er verschenen zijn en maken ons er op attent dat ook jeugdliteratuur een kunstvorm is. En met de gedachte dat de prijswinnaars dit jaar erg ontoegankelijk zijn ben ik het zeker niet eens, sterker nog, het valt me erg mee.
Om niet te vervallen in de eeuwigdurende "griffelstrijd" volgt een korte omschrijving van deze lange dag (van negen uur 's ochtends tot negen uur 's avonds). Al vrij vroeg stonden er veel klanten in de winkel en was er voldoende werk. De middag werd ronduit druk, maar dat was te verwachten met de herfstvakantie voor de boeg. De avond was echter nog veel drukker en daar had ik eerlijk gezegd minder rekening mee gehouden, want mensen moeten toch ook hun koffers pakken, inchecken voor late chartervluchten of voldoende slapen voordat ze om vier uur 's nachts in de auto stappen? Niets van dit alles blijkbaar, iedereen vond het belangrijker om boeken te kopen voor de vakantie.
Om kwart voor negen had ik de geweldigste klanten die je je kunt voorstellen. Een gezin, vader, moeder en twee dochters van 13 en 15 jaar kwamen boeken uitzoeken want (natuurlijk) zouden ze de volgende dag vertrekken naar hun vakantieverblijf in Frankrijk. Vader en moeder dwaalden door de winkel en vonden hun boeken wel, de dochters stonden samen in het hoekje van de 13+ kast en ik kon het niet nalaten even te gaan adviseren. Dit werd een ontzettend geanimeerd gesprek, met veel tips over en weer. Er ontstond een samenzweerderig gevoel toen er besloten werd de boeken gewoon op de stapel van vaderlief te leggen en af te wachten of hij ermee akkoord zou gaan. Je raadt het reeds, hij deed totaal niet moeilijk en de twee dochters liepen met elf boeken de winkel uit. Bij de uitgang zei de jongste "Yes, het is gelukt! Dat doen we de volgende keer weer, he?!" Met een glimlach sloot ik de deur achter ze, het was mooi geweest. Morgen weer een dag
Zoals bij velen stond het begin van deze werkdag in het teken van de spoorwegstaking. Om klokslag 8 uur stonden twee collega's voor mijn deur zodat we carpoolend naar Bussum konden gaan. Eigenlijk best gezellig, zo'n gezamenlijk autoritje op de vroege morgen. In de auto ging het gesprek al snel over de Kinderboekenweek en de verschillende gevoelens die daarbij komen kijken. De een is bijzonder betrokken bij alles wat er gebeurt en de ander laat al het geroezemoes zo goed en kwaad als het kan aan zich voorbijgaan.
Later deze dag dacht ik nog eens na over dit gesprek en realiseerde me dat betrokkenheid verwachten van je collega's niet altijd even vanzelfsprekend is en je best veel moeite moet doen om alle 24 mensen te motiveren en activeren mee te denken. Met het schrijven van een duidelijke instructie waarin staat wat er allemaal gaat gebeuren, wat je gratis uit kunt delen en hoe je om moet gaan met de vraag 'Mag ik nog drie boekenweekgeschenken' kom je er niet. Belangrijk is het om je eigen enthousiasme over te dragen, te vertellen waarom je zelf deze week zo geweldig vindt en het vooral op tijd te signaleren als mensen moeite hebben met de drukte. Kom op, we gaan ervoor!
Misschien had ik 's morgens in de auto al mijn enthousiasme verspild, in ieder geval had ik plotseling zelf moeite met deze kinderboekenweekdag. Ik reageerde kribbig op vragen, werd moe van mezelf als ik aan mijn stem hoorde dat ik geen leuk verhaal vertelde over een boek maar een verkooppraatje hield, kortom geen goede dag. Ik denk niet dat klanten echt iets aan me gemerkt hebben, collega's hooguit een beetje, maar ooh wat was ik blij toen de klok zes uur sloeg. Tegelijkertijd kon ik het mezelf niet heel erg kwalijk nemen want na die gigantisch succesvolle woensdagmiddag kan je natuurlijk ook wel gewoon een dag een beetje moe zijn.
Om dit stukje niet al te chagrijnig te beëindigen zal ik nog een verhaal vertellen over mijn collega Jan. Jan woont in Amersfoort en had zich pas te laat gerealiseerd dat er deze dag geen treinen reden, althans, hij had geen alternatief vervoer geregeld. Dinsdagavond belde ik hem op en vroeg hoe hij het nu zou aanpakken. Dapper zei hij: 'Ik ga fietsen.' Over de route had hij nog niet nagedacht, mijn suggestie om de mooie route langs de Lage Vuursche te nemen, nam hij voor lief.
Deze ochtend om negen uur was er nog geen Jan, de grappen over verdwalen in de bossen en geen bereik hebben met je mobiele telefoon deden al snel de ronde. Maar ja, een half uur later kwam er een jongeman de winkel binnengelopen, rood hoofd, totaal bezweet en (dat was het mooiste) met een verfrommelde kaart van Nederland half uit zijn zak hangend. Met een hartelijk applaus hebben we hem ontvangen en het enige wat hij boos zei: 'Dit doe ik nooit meer!' Helaas moest hij 's middags ook nog terug…
De eerste echte verschijnselen van vermoeidheid tekenen zich af als ik 's ochtends door mijn wekker heen slaap. Met het geluk dat de auto voor mijn deur staat, dat er op zaterdagochtend geen files staan en door iets harder te rijden dan gebruikelijk, ben ik toch nog ruim op tijd bij Los. Wat zou deze dag brengen; is iedereen op vakantie of zullen velen toch nog een kinderboek uit komen zoeken?
Tot mijn grote verbazing kwamen er inderdaad weer honderden kinderen een boek uitzoeken. De geschenken vlogen wat minder hard de deur uit, want de meesten waren wel zo eerlijk om te zeggen dat ze hem al hadden en dat we er iemand anders blij mee mochten maken. Om half twee werd het laatste geschenk cadeau gedaan en was ik blij dat we het toch nog zo lang volgehouden hadden.
Ondanks mijn slechte start heb ik de hele dag zonder ergernissen in de kinderkuil gestaan. Zelfs het gillen en janken van een kleuter en baby, kon mij deze dag niets schelen, het is immers de laatste dag van de kinderboekenweek en daar moet je van genieten! Ontroerd raakte ik van een jongetje dat vol verwondering naar mijn verhaal luisterde over de Heksen van Roald Dahl. Ik vertelde hem dat je heksen op verschillende manieren kunt herkennen, ze dragen altijd handschoenen, krabben erg vaak op hun hoofd want ze dragen een pruik en die kriebelt, maar vooral aan hun schoenen… ze hebben immers altijd schoenen met vierkante neuzen aan. Het jongetje keek direct verschrikt naar mijn schoenen en bleef een paar seconde staren! Gelukkig had ik schoenen met punten aan, anders had hij ongetwijfeld gedacht "die mevrouw weet het allemaal zo goed, zij is vast zelf een heks."
Het was een gezellige, vrolijke laatste dag die voorbij vloog. Om de kinderboekenweek af te sluiten gingen we met z'n allen uit eten en daar wachtte een verrassing. Cor en Lenneke (de eigenaren) hadden een diner georganiseerd met een speciale gast, namelijk Edward van Vendel. Hij kwam vertellen over ervaringen met optredens en signeersessies in deze kinderboekenweek en natuurlijk ook over zijn werk. Bij elke gang ging hij aan een andere tafel zitten en praatte enthousiast over van alles en nog wat. Bijzonder om in een hele andere omgeving dan de boekhandel en op een vertrouwelijkere basis met een schrijver te praten. Bovendien was het opvallend dat alle medewerkers vragen stelden over zijn werk ook al hadden ze nooit iets gelezen. Als dank voor de inzet tijdens de kinderboekenweek kregen we allemaal een exemplaar van Superguppie, en pas nadat Edward ze allemaal gesigneerd had mocht hij ons weer verlaten.
Inmiddels waren wij, rozig van
de wijn en het lekkere eten, ook langzaam maar zeker aan het indutten. Met
taxi's reden we terug naar Los, waar een kleine groepje (dapper!) toch nog
de kroeg indook. Als in "de tien kleine negertjes", vertrokken er
steeds meer mensen naar huis, totdat Mascha en ik over bleven. Vraag niet
waar de energie opeens vandaan kwam, maar we besloten dat het thema van de
kinderboekenweek "MUZIEK!" het thema van onze nacht moest worden.
Tot diep diep diep in de nacht dansten wij in Amsterdam onze vermoeidheid
weg.